شمس الدين حافظ
245
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
161 - « يك جرعه مِى » حافظِ خلوتنشين دوش به ميخانه شد * از سر پيمان برفت ، با سر پيمانه شد شاهدِ عهدِ شباب ، آمدهبودش به خواب * باز به پيرانهسر ، عاشق و ديوانه شد صوفىِ مجنون كه دى ، جام و قدح مىشكست * دوش ، به يك جرعه مى ، عاقل و فرزانه شد مغبچهاى مىگذشت ، راهزنِ دين و دل * در پىِ آن آشنا ، از همه بيگانه شد آتشِ رخسارِ گل خرمنِ بلبل بسوخت * چهرهء خندانِ شمع آفتِ پروانه شد گريهء شام و سحر ، شُكر كه ضايع نگشت * قطرهء بارانِ ما گوهرِ يكدانه شد نرگسِ ساقى بخواند ، آيتِ افسونگرى * حلقهء اورادِ ما ، مجلس افسانه شد منزلِ حافظ كنون ، بارگهِ پادشاست * دل بَرِ دلدار رفت ، جان بَرِ جانانه شد * توضيحات : از سر پيمان برفت ( از عهدى كه با زهد بسته بود ، تجاوز كرد ) شاهد عهد شباب ( محبوب جوانى ) مغبچه ( استعاره از ساقى و خادم ميخانه ) ضايع ( به هدر رفتن ) گوهر يكدانه ( كنايه از مؤثر واقع شدن ) نرگس ساقى ( چشم ساقى ) آيت ( نشانه ) معنى بيت ( 6 ) ( سپاس خداوند را كه گريه شبانهروزى ما از بين نرفت و قطرهء باران اشك مادر صدف روزگار گوهر يكدانه و يكتا شد ) معنى بيت ( 7 ) ( نرگس چشم ساقى نشانهء سحر بر ما خواند و دميد و انجمن ورد دعاى ما به محفل داستانپردازى عاشقانه تبديل شد ) معنى بيت ( 8 ) ( منزل حافظ اينك بزمگاه شاه شده است زيرا دل نزد محبوب رفت و جان هم به نزد محبوب است ، پس براى دل و جان جايى نمانده است ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - خواجه در بيت اول شما را كاملا متوجه مىسازد كه : ( ديشب حافظ به ميكده آمد ، از عهدى كه با زهد بسته بوده ، تجاوز كرد و به ساغر باده روى آورد ) ، پس تنها راه شما ، توكل بر خدا ، سرعت عمل ، دقت ، تلاش و از كسى راهنمايى گرفتن است . 2 - به تنهايى اين مسير را طى مكن كه راز و رمزهاى فراوانى دارد ، پس از چند مربى و معلمى كمك بگير كه حتما موفق مىشوى . 3 - او شما را دوست دارد اما بيچاره راز و رمز عاشقى را نمىداند پس او را با سياست و كياست راهنمايى كن و هديهاى برايش بخريد . 4 - با افسونگرى دل او را شكستهاى و يكى از اقوام نزديك از شما سخت ناراحت شده ، پس هرچه زودتر دل او را به دست آوريد . 5 - طلاق عملى است و ازدواج نيز انجام مىگيرد ، تغيير شغل و مكان زود است ، خريدوفروش تفاوتى ندارد ، از مسافر چندان خبرى نيست ولى مژدهاى دريافت مىكنيد و شغلى به زودى در انتظار شماست ، نگران نباشيد . 6 - از ويژگيهاى زير برخوردار هستيد : نرم و لطيف ، نازپرورده ، بزرگوار ، آرام ، محبوب ، اهل خانه ، حساس ، دلپذير ، سطحى ، اهل حاشا ، خيالباف ، درسخوان ، مؤدب ، دنبالهرو زندگى شيرين ، سازشكار ، خانوادهدوست و زودرنج . فكر مىكنى او شما را دوست ندارد ولى برعكس است . 7 - خبر خوشى به زودى دريافت مىكنى به شرط آنكه كسى را كه اين هفته از خود دلخور كردهاى ، دلش را به دست آورى . 8 - حركت به موقع جنابعالى بسيار چارهساز و گرهگشا خواهد بود پس براى سازندگى يك زندگى موفق نياز به ايثار و از خودگذشتگى و اراده است . به قول نيچه : « پس هرگز از تلاش دست برنداريد ، چون لحظهء رها كردن درست ، مكان و زمانى است كه موج برخواهد گشت » .